Obesitas: symptomen, oorzaken en behandeling

• Obesitas is een ziekte waarbij je lichaam veel te zwaar is.

• Gezonder leven is de belangrijkste en eerste stap in de behandeling.

• Behandelopties zijn leefstijlprogramma's, medicijnen en maagverkleining.

• Samen met je arts bepaal je welke aanpak bij jou past.

Obesitas betekent dat je lichaam ziek is doordat je veel te zwaar bent. Dit is niet zomaar een paar kilo te veel: je hebt zoveel vet opgeslagen dat je gezondheid er last van krijgt. Om te weten of je obesitas hebt, kun je de BMI-meter van het Voedingscentrum gebruiken. Die helpt je om te bepalen of je gewicht in het gezonde bereik zit. Obesitas ontstaat meestal niet van de ene op de andere dag, maar groeit langzaam.

Obesitas herken je vooral aan een te hoog lichaamsgewicht. Dit kan allerlei lichamelijke klachten geven, zoals snel buiten adem zijn, last van je gewrichten of moeheid. Daarnaast verhoogt obesitas de kans op andere ziektes, zoals diabetes type 2 en leverproblemen.

Sommige klachten zijn niet direct zichtbaar, maar kunnen op langere termijn flinke gevolgen hebben. Zo kun je door obesitas meer risico lopen op bijvoorbeeld diabetes type 2 of slaapapneu door overgewicht.

Obesitas ontstaat meestal door een combinatie van verschillende factoren. Je leefstijl speelt een grote rol: denk aan wat je eet, hoeveel je beweegt en je dagelijkse gewoontes. Maar ook erfelijkheid, hormonen en soms medicijnen kunnen invloed hebben.

Mensen met obesitas hebben vaak moeite met het in balans houden van hun energie-inname en -verbruik. Dit kan bijvoorbeeld komen door veel calorierijk eten en weinig bewegen. Ook zie je bij obesitas soms aandoeningen als non-alcoholische leververvetting (NAFLD), wat weer extra risico’s op de gezondheid geeft.

De belangrijkste stap bij het behandelen van obesitas is gezonder gaan leven. Dit betekent bijvoorbeeld minder suikerhoudende dranken nemen, vaker groente eten en meer bewegen. Veel mensen starten met een leefstijlprogramma (GLI), waarbij je begeleiding krijgt om gezonder te leren leven.

Soms kan de huisarts medicijnen voorschrijven om af te vallen als onderdeel van de behandeling. Bij ernstige obesitas kan een maagverkleining worden overwogen: dit is vooral geschikt als andere behandelingen niet voldoende effect hebben. Het is heel belangrijk om samen met je arts te kijken welke behandeling het best bij jou past.

Het helpt als je mensen uit je omgeving betrekt bij je behandeltraject. Zij kunnen je steunen bij het volhouden van veranderingen. Via DoctorEve kun je zorgverleners vergelijken op wachttijd en locatie en meer lezen over leefstijlinterventies die werken bij diabetes type 2.

Hoe weet ik of ik obesitas heb?

Je kunt met de BMI-meter van het Voedingscentrum bepalen of je obesitas hebt. Bij een BMI van 30 of hoger is er sprake van obesitas. Laat je eventueel adviseren door je arts.

Wat is het verschil tussen overgewicht en obesitas?

Overgewicht betekent dat je iets te zwaar bent, maar bij obesitas is je gewicht zo hoog dat er sprake is van een ziekte. Obesitas geeft meer risico op lichamelijke klachten en andere aandoeningen.

Welke behandeling past het beste bij mij?

Dat hangt af van jouw situatie en gezondheid. Samen met je arts bespreek je of een leefstijlprogramma, medicijnen of maagverkleining het beste past.

Kan ik obesitas zonder hulp van een arts aanpakken?

Zelf gezonde keuzes maken helpt, maar vaak is begeleiding van je arts belangrijk voor blijvende verandering. Je arts kan ook andere behandelingen adviseren als dat nodig is.